Palmetum

Het Palmetum de Santa Cruz de Tenerife is een van die plekken waar de werkelijkheid de fictie overtreft. Je wandelt tussen palmen uit het Caribisch gebied, Madagascar, Australië en Azië, en onder je voeten ligt letterlijk een 40 meter hoge berg afval. De stortplaats van Santa Cruz werd in 1983 gesloten, met achterlating van een kale, stinkende heuvel aan de kust van de hoofdstad.

Begin jaren 90 stelde landbouwingenieur Manuel Caballero iets gewaagds voor: deze woestenij omtoveren tot een botanische palmentuin, gebruikmakend van het subtropische klimaat van Tenerife, dat het mogelijk maakt meer tropische planten in de openlucht te kweken dan waar ook in Europa. Het project startte in 1995-1996 met Europese subsidies (circa €4 miljoen). Het afval werd bedekt met vruchtbare aarde, een ontgassingssysteem werd geïnstalleerd met putten, pompen en fakkels om methaan te verbranden, en palmen werden gekiemd uit zaden die overal ter wereld werden geïmporteerd. Bioloog Carlo Morici coördineerde de collectie in samenwerking met botanische tuinen in Cuba, Miami, Santo Domingo, Kew (Londen) en Sydney.

Het Palmetum opende op 28 januari 2014 voor het publiek, ingehuldigd door de toenmalige Prins en Prinses van Asturië, het huidige Koningspaar. Vandaag beslaat het 12 hectare met meer dan 600 palmensoorten en 3.000 exemplaren, verdeeld over biogeografische secties: Caribisch (de grootste, met een van de meest complete collecties Caribische palmen ter wereld), Canarische Eilanden, Madagascar, Afrika, Azië, Australië, Zuid- en Midden-Amerika, Nieuw-Caledonië, Mascarenen. De hoogste palmen in de hele tuin zijn Corypha utan uit de Australische sectie.

Een concreet voorbeeld van natuurbeschermingswerk: Coccothrinax borhidiana, ernstig bedreigd en alleen voorkomend op Cuba, is hier vertegenwoordigd door 17 exemplaren die in 1996 zijn gekiemd. Vandaag dragen ze vrucht in de Caribische sectie, wat betekent dat de tuin de soort zelfstandig kan vermeerderen.

Er is ook de Octagon: een halfondergrondse constructie van 2.300 m² voor de kwetsbaarste soorten, waaronder klimpalmen uit Mexico. Het museum bij de ingang herbergt meer dan 1.000 etnografische objecten: hoeden, bezems, blaaspijpen, beelden en zelfs een kano uit de Peruaanse Amazone, uitgehold uit een palmenstam. 72 soorten staan op de Rode Lijst van de IUCN, 14 zijn ernstig bedreigd.

Het Palmetum is 100% duurzaam: zonder pesticiden, zonder chemische meststoffen, bevloeid met gerecycled stadswater. In 2024, op de 10e verjaardag van de opening, brak de tuin zijn eigen record met meer dan 90.000 bezoekers. Erkend door het Spaanse Habitat-Comité als Best Practice.